పొడుపు కథలు - పాకాల యశోదారెడ్డి
రచయిత పరిచయం :
పాకాల యశోదారెడ్డి పూర్వపు మహబూబ్ నగర్ జిల్లా ప్రస్తుత నాగర్ కర్నూల్ జిల్లాకు చెందిన రచయిత్రి. ఈమె స్వగ్రామం బిజినేపల్లి. ధర్మశాల, మావూరి ముచ్చట్లు, ఎచ్చమ్మ కథలు వంటి కథాసంపుటాలు వెలువరించింది. ఎన్నో పరిశోధనాత్మక వ్యాసాలు రాసింది. అధికార భాషాసంఘం తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా పనిచేసిన యశోదారెడ్డి 'మహాలక్ష్మి ముచ్చట్లు' పేరుతో అప్పట్లో రేడియో ధారావాహిక కార్యక్రమం నిర్వహించి బహుళ ప్రజాదరణ పొందింది.
పాఠం ఉద్దేశం :
ఒక పుస్తకంపైన ప్రాథమికమైన అవగాహన కలుగజేస్తూ, పాఠకుల్లో ఆ పుస్తకం చదువాలనే కుతూహలాన్ని, ఆసక్తిని ఎలా కలుగజేస్తుందో తెలియజేస్తూ, ముందుమాట స్వరూపస్వభావాలను పరిచయం చేయడం ఈ పాఠం ఉద్దేశం.
పాఠ్యభాగ వివరాలు :
ఈ పాఠం పీఠిక ప్రక్రియకు చెందినది. ఒక పుస్తకం యొక్క నేపథ్యాన్ని, లక్ష్యాలను, అందులోని పూర్వాపరాలను చర్చిస్తూ రచయితగానీ, మరో వ్యక్తిగానీ రాసే పరిచయ వాక్యాల్ని ‘పీఠిక' అంటారు.
దీనికి ముందుమాట, భూమిక, తొలిపలుకు, మున్నుడి, ఆముఖం, ప్రస్తావన... వంటి పేర్లున్నాయి. ఈ పాఠం 'గోడమీద బొమ్మ' అనే పొడుపు కథామాల పుస్తకానికి పి. యశోదారెడ్డి రాసిన పీఠిక.
xxxxx
1
మన భారతీయ సంస్కృతి ఎంత ప్రాచీనమైందో అంత విచిత్రమైంది. దానికి ఔన్నత్యం ఎంత ఉందో అంత వైశాల్యమూ ఉంది. ఈ రెండింటిని మించిన లోతు కూడా ఉంది.
నిజానికి మనది వ్యవసాయిక దేశం. ఈ దేశీయుల సంస్కృతీ నాగరికతలకు పునాదులు పల్లెపట్టులు. అతం ప్రాచీనమైన మన భారతీయ సంఘం గ్రామీణమైందే. ఆనాటి మన పూర్వులు ఆ పశుపాలనలో, ఆ పచ్చిక బయళ్ళలో, ఆ నీలాకాశంలోని మెరుపుల్లో, కుండపోతగా కురిసే వానల్లో ఏదో తమకు తెలియని రహస్యం దాగి ఉన్నట్లు భావించగలిగినారు. ఈ భావనే అన్ని తత్వ రహస్యాలకూ, సమస్యలకూ, ముడులకూ, ముడివిప్పులకూ కారణమైంది. వాటి నుండి పాఠాలు, ప్రవచనాలు, ప్రశ్నలు, సమాధానాలు ప్రారంభమైనవి. అంటే వేదకాలం నుండి ఈ ప్రశ్నోత్తర రూపమైన విజ్ఞానం మన సంస్కృతిలో కాలూనింది.
ప్రశ్నోత్తర రూపమైన ఈ విజ్ఞానం ప్రధానంగా మనకు మహాభారత వనపర్వంలో యక్షరూపియైన ధర్మదేవ, ధర్మజుల సంభాషణలో గోచరిస్తుంది. ఈ యక్ష ధర్మజుల సంవాదంలో ప్రకటితమైన మహావిజ్ఞానమే యక్షప్రశ్నలు అనే పేర సాహిత్యంలో ప్రసిద్ధమై వెలసింది. అందుకే ఈనాడు విడదీయరాని చిక్కును గూర్చి చెప్పవలసి వచ్చినప్పుడు “ఏంరా బాబూ? యక్షప్రశ్నవలె ఉంది" అని పోలిక చెప్పడం పరిపాటిగా మారింది. ఒక్కొక్కప్పుడు ఈ 'వలె' ఉపమావాచకం కూడా లేకుండా “ఇది యక్షప్రశ్నరా తండ్రీ!” అని అంటే చాలు. అది గడ్డు సమస్య అని అందరికీ సులభంగా తెల్సిపోతుంది.
తెలుగు సాహిత్యంలో మనకు ఎఱ్ఱాప్రెగడ ఈ యక్షప్రశ్నలను ప్రచారం చేసినాడు. మహాభారతాంధ్రీకరణ సందర్భంలో అరణ్యపర్వ సప్తమాశ్వాసంలో ఈ యక్షప్రశ్నలను తెనిగిస్తూ ధర్మదేవుడు అడిగిన ప్రశ్నలకు ధర్మరాజు చెప్పినట్లు వ్రాసినాడు. నిజానికి యక్షుడు అడిగిన ప్రశ్నలు పొడుపుకథల వలెనే ఉన్నవి. ఈ విధంగా ఎంతో పురాతనమైన ఈ ప్రశ్నోత్తర విధానం ఆయా కాలాల్లో ఆయా కవుల చేతుల్లో మెలగి జనబాహుళ్యంలో ప్రాచుర్యాన్ని పొంది, విద్వల్లోకంలో ప్రహేళికా రూపంలో, జనసామాన్యంలో పొడుపుకథా రూపంలో స్థిరపడింది. ఈనాడు ప్రహేళికా ప్రక్రియ అంతగా కానరాదు. కానీ తెలుగుజాతి జీవితంలో మాత్రం ఈ పొడుపుకథా రీతి వేరూని స్థిరంగా ఈనాటికీ నిలిచి ఉంది.
పొడుపుకథ అనే శబ్దానికి అనేక పర్యాయ పదాలున్నాయి. ఆయా ప్రాంతాలలో, ఆయా సంఘాలలో, వారి వారి అలవాట్లను పురస్కరించుకొని ఆయా పర్యాయపదాలు వాడుకలో స్థిరపడ్డాయి.
పొడుపుకథ అంటే జ్ఞానోదయాన్ని కలిగించేది. నిగూఢమైన అర్థాన్ని ప్రకాశింపజేసేది. మనస్సుకు సూటిగా తగిలేది. ఎదలో నాటేది లేదా వెంటనే అర్ధం తోచక చిక్కుల పెట్టేది అని మనం గ్రహించవచ్చు.
మారుకతలు :
రాయలసీమలో కొన్ని చోట్ల ఈ పొడుపు కథలకే మారుకతలు అని వాడుక ఉంది.
శాస్త్రం :
కరీంనగరు ప్రాంతంలో పొడుపుకథను శాస్త్రం అంటారు. 'ఏదీ ఒక శాస్త్రం ఏయ్, నీకు శాస్త్రం వచ్చా' అని అడుగుతుంటారు. ఇక్కడ శాస్త్రం అంటే రహస్యార్థంతో కూడిన ప్రశ్న అని అర్థం. విస్తృతమైన విషయం సూత్రబద్ధం చేయబడి సూక్ష్మరూపంలో ఇమిడి ఉంటుంది. అందుకే ఈ పొడుపుకథకు ‘శాస్త్రం' అనే పేరు ఏర్పడి ఉండవచ్చు.
II
విప్పేకథలు :
ఈ పేరు కొంత చదువు సంస్కారం ఉన్నవారు విచ్చుకథలకు మారుగా అర్ధం సులభంగా తెలిసేందుకు వాడి ఉంటారు. ముడితో కూడిన కథ లేదా ప్రశ్న వేసినప్పుడు ఆ ముడిని విప్పి చెప్పడం, అంటే అందులో ఉన్న కాఠిన్యాన్ని తొలగించి సరళంగాచేసి వాస్తవాన్ని ప్రదర్శించడం అని భావించవచ్చు. ఒక్కొక్క ప్రాంతంలో ఒక్కొక్క పేరు ప్రధానంగా ఈ పొడుపు కథలు తెలుగుదేశమంతా వ్యాపించి ఉన్నాయి.
తెలుగువారి భాగ్యవిశేషం చేత అందరికీ, అన్ని కళారంగాలవారికీ అకాడమీలు ఏర్పడ్డాయి. అట్లే విజ్ఞానాభివృద్ధికి, మనోవికాసానికి, కల్పనాశక్తికి దోహదంగా బాలలకూ ఒక అకాడమీ ఏర్పడింది. బాలల అకాడమీ ద్వారా పిల్లలు పువ్వులు పుట్టికలు నిండినట్లుగా వారికి ఎన్నో పుస్తకాలు వస్తున్నాయి. అన్నిటికన్నా మెచ్చుకోదగింది పొడుపు కథలను సంపుటాలుగా వెలయించి ప్రకటించే ప్రయత్నం. దీనివల్ల ఆదరణలేక, అలవాటు తప్పి మరుగున పడిపోతున్న మన జాతీయమైన ఈ వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడం జరుగుతుంది. దీనివల్ల అడిగిన ప్రశ్నకు వెంటనే సమాధానం చెప్పేశక్తి, చెప్పలేకపోయినా ఆలోచించే అవకాశం కలుగుతుంది. ప్రాచీన విజ్ఞానంతో సంబంధం తగ్గుతూ మారుతున్న జీవనరీతిలో పాతబడ్డ ఆచార, వస్తువిశేషాల పరిచయం పిల్లలకు ఏర్పడుతుంది. కాబోయే రేపటి పౌరులు మన తెలుగుతనాన్ని మరచిపోకుండా చురుకుదనంతో ఉంటారని ఆశించే గోడమీద బొమ్మ పొడుపుకథామాల మొదటి సంపుటాన్ని ప్రకటిస్తున్నారు.
గోడమీద బొమ్మలో 501 పొడుపు కథలున్నవి. 'గోడమీద బొమ్మ' అనే పేరులోనే పొడుపు కథ ఉంది. ఈ గోడమీద బొమ్మ ఉత్త బొమ్మ కాదు. అది గొలుసుల బొమ్మ. అంతే కాదు. అది వచ్చే పొయ్యేవారికి వొడ్డిచ్చే బొమ్మ మరి! ఆ బొమ్మ ఎవరో చెప్పుకోండి చూతాం? నన్నే చెప్పమంటారా! సరే! వినండి. తేలు... ఇట్లా ఉంటుంది మా గోడమీద బొమ్మ కథ. ఇందులో ఐదు వందల పొడుపు కథలు అకారాది క్రమంలో కూర్చబడ్డాయి.
ఎన్నో విచ్చు కథలు మన దేశంలో ప్రచారంలో ఉన్నప్పటికీ వాటిలో పిల్లలకు ఉపకరించే వాటిని మాత్రమే ఏరి కూర్చడం జరిగింది. కంటిలో వత్తి వేసుకొని ప్రయత్నించినా కనుమరుగై కొన్ని జారిపోతూనే ఉంటాయి. ఆ విధంగానే సంకలన కర్తలు ఎంతో ప్రయాసపడి కూర్చినా ఇంకా ఎన్నో మిగిలి ఉంటాయి. ఒకే పొడుపు కథ ఒక్కొక్క ప్రాంతంలో ఒక్కొక్క తీరుగా ఉండవచ్చు. దేశం నలుమూలలా ఉన్న పలుకుబడినంతటినీ ఒకచోట చేర్చి సిద్ధం చేయవలసి ఉంది. ఆ దృష్టితో బాలల అకాడమీ కృషి చేస్తున్నది.